Wat doe je op een druilerige, bewolkte zaterdagavond? Voor 23 enthousiaste sterrenliefhebbers was het antwoord eenvoudig: afzakken naar De Watering in Lommel, in de hoop een glimp op te vangen van de prachtige sterrenhemel. Vol goede moed verzamelden de deelnemers zich voor een avond sterrenkijken. Helaas had de natuur andere plannen. Een dikke laag wolken maakte het onmogelijk om de sterrenbeelden daadwerkelijk aan de hemel te bewonderen. Het praktische gedeelte van de avond, het observeren van sterren en constellaties, leek daardoor in het water te vallen. (Foto's Chris Bosmans)
Dankzij de samenwerking tussen Natuurpunt Lommel en Sterrenkundevereniging Noorderkroon uit Achel kreeg de avond echter een verrassende wending. In plaats van naar de hemel te kijken, brachten ze de sterrenbeelden gewoon naar binnen.
Jo Van Craesbeek (links grote foto) vertelde waar en hoe je de sterrenbeelden normaal aan de hemel kunt terugvinden. Vervolgens bracht Violetta Thijssens (rechts grote foto) diezelfde sterrenbeelden tot leven met uitleg, beelden en vooral met de fascinerende mythologische verhalen die eraan verbonden zijn. De deelnemers werden meegenomen naar het oude Griekenland, waar goden, helden en monsters hun plaats kregen aan de nachtelijke hemel.
Zo leerden de aanwezigen dat veel sterrenbeelden hun oorsprong vinden in eeuwenoude verhalen: helden die onsterfelijk werden verklaard, tragische liefdesverhalen en mythische wezens die voor eeuwig tussen de sterren werden geplaatst. Door die verhalen kregen de sterrenbeelden een heel nieuwe dimensie – niet alleen als patronen aan de hemel, maar ook als stukjes cultuur en geschiedenis die al duizenden jaren worden doorgegeven.
Zo is er de mythe van het sterrenbeeld Stier (foto 3 onder). De mythe verklaart hoe de Griekse oppergod Zeus zichzelf veranderde in een prachtige witte stier om de Fenicische prinses Europa te verleiden en te ontvoeren. Europa, onder de indruk van de vriendelijke stier, begon met hem te spelen en klom uiteindelijk op zijn rug. Zodra Europa zat, rende de stier naar de zee en zwom met haar op zijn rug helemaal naar het eiland Kreta. Op Kreta onthulde Zeus zijn ware gedaante. De prinses kon de avances van de god niet weerstaan en de twee hadden gemeenschap. Europa werd de moeder van onder andere Minos en schonk haar naam aan het werelddeel Europa. Om deze gebeurtenis te herdenken, plaatste Zeus de gedaante van de witte stier aan de sterrenhemel als het sterrenbeeld Stier.
Dat de Griekse oppergod Zeus het met de huwelijkstrouw niet zo nauw nam leert ook uit de mythe rond het sterrenbeeld Grote Beer. In de Griekse mythologie is dat sterrenbeeld verbonden met de nimf Callisto, die door Zeus werd bemind en door een jaloerse Hera in een berin werd veranderd (foto 4 onder). Callisto had met Zeus een zoon gekregen: Arcas. Die zoon hield ook van jagen en kwam op een dag een beer tegen. Deze beer was eigenlijk zijn betoverde moeder Callisto. Zeus kon het niet aanzien dat zijn zoon zijn eigen moeder zou doden, en plaatste beiden aan de hemel: Callisto als Grote Beer, Arcas als Kleine Beer. Het is een van de bekendste, altijd zichtbare (circumpolaire) sterrenbeelden in onze streken.
Hoewel de wolken de sterren verborgen hielden, werd het toch een warme en boeiende avond vol verwondering, verhalen en gedeelde passie voor het universum. Soms heb je immers geen heldere hemel nodig om de sterren te ontdekken.
Reactie plaatsen
Reacties