Wat is er beter dan een druilerige, sombere februaridag omtoveren tot een namiddag vol lach en optimisme? Precies daarom nodigde Neos Lommel vandaag Erna Siebens uit voor de maandelijkse lezing, in zaal De Harmonie.
Erna was al twee keer eerder te gast in Lommel, dus wist het Neos-bestuur maar al te goed: dit zou geen gewone lezing worden, maar een echte one-woman-show. Met haar onnavolgbare humor en haar aanstekelijk positieve kijk op het leven weet Erna elk publiek moeiteloos in te pakken – en ook deze keer kreeg niemand er genoeg van.
Moet Erna Siebens eigenlijk nog voorgesteld worden?
Ze is ontwerpster en realisator van talloze kostuums voor onder meer VRT, VTM, Studio 100 en vele anderen. Ze werd meermaals gelauwerd en is een vaste waarde in de kostuumwereld. Daarbovenop is ze een uitzonderlijk deskundige kenner van de geschiedenis van de mode en de kleding door de eeuwen heen.
Haar eerste optreden voor Neos Lommel, enkele jaren geleden, droeg de titel “Spiegeltje, spiegeltje aan de wand…”. Aan de hand van een powerpoint en een indrukwekkende collectie kostuums nam ze het publiek mee door de modegeschiedenis. De reacties waren unaniem lovend, en het bestuur besloot haar enkele jaren later opnieuw uit te nodigen met “Van String tot String”, een voorstelling over de geschiedenis van de lingerie. Zelfde concept, dezelfde ontwapenende humor. Erna is een natuurtalent.
Dat een derde uitnodiging niet kon uitblijven, was dan ook geen verrassing. Deze keer stond “De geschiedenis van het huwelijk” centraal – een onderwerp dat de Lommelse Neos-senioren duidelijk wist te boeien. Het werd een onvergetelijke namiddag, met Erna in een glansrol.
Ze opende meteen met een provocerende gedachte: het ideale huwelijk als… een slechte investering!
Van daaruit nam ze het publiek mee op een boeiende reis door de tijd: langs de Romeinen met Cupido en Valentijn, Juno als godin van het huwelijk en de bevalling, en huwelijksceremonies waarbij men trouwde met een handdruk van beide rechterhanden. Ook de invloed van het christendom op het ontstaan van de monogamie kwam aan bod.
In de vroege middeleeuwen werd liefde als overbodig beschouwd en stond het huwelijk vooral in het teken van voortplanting. Clovis en Clothilde verplichtten de monogamie bij wet, maar lieten de bruiloftsgasten wél deelnemen aan het bedspel. Karel de Grote vaardigde wetten uit tegen incest, ontvoering, echtbreuk, polygamie en verstoting — al was hij zelf niet bepaald het toonbeeld van zijn eigen regelgeving.
Daarna volgde de hoofse liefde, ontstaan aan het Spaanse hof en verspreid door minstrelen, troubadours en rondtrekkende ridders. Een belangrijke mijlpaal was het Concilie van Lyon in 1274, waar het huwelijk tot sacrament werd verheven. Belangrijk detail: de vrouw moest voortaan ook daadwerkelijk “JA” zeggen.
In de late middeleeuwen kreeg de vrouw meer zelfstandigheid en bepaalde voorrechten. De 16e eeuw werd getekend door armoede, renaissance en barok, met overleven als hoofdthema tijdens de Kleine IJstijd. Vervolgens kwamen de Reformatie van Luther – met zijn strijd tegen aflaten en het laks nageleefde celibaat – en de Contra-Reformatie met het Concilie van Trente (1545–1565). Dat legde onder meer het verplichte celibaat vast, een aankondigingsplicht van veertig dagen en een verloving, eventueel met ring.
Ook huwelijksringen passeerden de revue: links gedragen door katholieken, rechts door protestanten. Via de Verlichting in de 17e eeuw ging het verder naar de 19e en 20e eeuw, met revoluties, industrialisering en armoede, en het ontstaan van endogamie: soort zoekt soort, op basis van economie, geloof en sociale status.
Opmerkelijk: al in de 18e eeuw bestonden er contactadvertenties. In de romantische periode verschenen romantische romans, zoals “Die Leiden des jungen Werthers” van Goethe of “Romeo en Julia” van Shakespeare.
Als afsluiter lichtte Erna het fenomeen charivari toe: een gebruik dat al in de 16e eeuw bestond, waarbij vrienden en familie tijdens de eerste huwelijksnacht luidruchtig “ketelmuziek” maakten om het pasgetrouwde paar te storen.
En dat alles tijdens een heerlijke februaridag, met koffie en koek, helemaal op z’n Neos Lommel. De namiddag was doorspekt met deskundige humor van de bovenste plank, zoals alleen Erna Siebens die kan brengen.
De afwezigen hadden, andermaal, ongelijk!
Reactie plaatsen
Reacties