De gemeenteraad van Lommel van gisterenavond stond vrijwel volledig in het teken van het meerjarenplan 2026–2031 voor stad en OCMW. Het document, dat de financiële en beleidsmatige richting van de stad voor de komende zes jaar vastlegt, werd door het stadsbestuur voorgesteld als een doordacht en toekomstgericht plan. De oppositie, met Samen Vooruit op kop, waarschuwde echter voor financiële risico’s, stijgende lasten en gemiste kansen. Het resulteerde in een lange en inhoudelijk scherpe bespreking.
Vooraleer de gemeenteraad effectief begon werd eerst een minuut stilte gehouden ter nagedachtenis van Jef Kog. Hij zetelde twee legislaturen in de gemeenteraad voor sp.a en overleed op 2 december op 87-jarige leeftijd.
Bestuur: “We moesten keuzes maken”
Burgemeester Bob Nijs (CD&V) opende de toelichting met een schets van het traject dat tot het meerjarenplan leidde. Volgens hem is het geen klassiek begrotingsdocument, maar een strategisch kader dat richting geeft aan beleid, investeringen en dienstverlening tot 2031. Het plan steunt op een uitgebreide omgevingsanalyse door de stedelijke diensten en op participatie van meer dan 2.500 inwoners via Lommel Spreekt.
Die brede input leidde volgens Nijs tot een duidelijke conclusie: de verwachtingen zijn groter dan wat financieel mogelijk is. “De optelsom van alle noden, wensen en ambities kwam uit op meer dan 210 miljoen euro. Dat is simpelweg niet haalbaar. Daarom moesten we scherpe keuzes maken,” aldus de burgemeester.
Financieel rekent de stad de komende jaren op jaarlijkse inkomsten tussen 70 en 79 miljoen euro. Ongeveer de helft daarvan komt uit belastingen, aangevuld met fondsen & subsidies, werkingsopbrengsten en dividenden. Aan de uitgavenzijde blijven de personeelskosten veruit de grootste post, gevolgd door toelagen aan politie, brandweer, verenigingen en sociale partners.
Vijf pijlers als leidraad
Het bestuur structureerde het plan rond vijf pijlers: People, Planet, Prosperity, Peace en Partnership. Vooral People kreeg veel aandacht tijdens de zitting. Lommel wil verder inzetten op kinderopvang, sociale inclusie, vrije tijd en wonen. Een opvallende keuze is de omschakeling naar gedecentraliseerde buitenschoolse kinderopvang, waarbij opvang dichter bij scholen en wijken georganiseerd wordt. Daarvoor wordt 6 miljoen euro uitgetrokken.
Daarnaast investeert de stad in onder meer Hangar3920 als jongerencentrum, een sociale kruidenier in samenwerking met Sint-Vincentius, extra vakantieaanbod en ontmoetingsplekken voor medioren en senioren. Op het vlak van wonen spreekt het bestuur de ambitie uit om minstens 50 nieuwe sociale woningen te realiseren en via woonbehoeftestudies en begeleiding beter in te spelen op de noden van inwoners.
Onder Planet schuift Lommel grote infrastructuur- en klimaatprojecten naar voren. De aanleg van Rondweg Noord, goed voor 10 miljoen euro, moet mobiliteit veiliger maken en sluipverkeer weren. Daarnaast blijft de stad investeren in fietspaden, riolering, ontharding en groen, onder meer via de visie Groene Parkenstad. Ook het eigen patrimonium wordt doorgelicht, met het oog op energiezuinigheid en CO₂-neutraliteit tegen 2050.
Binnen Prosperity wil Lommel inzetten op een sterkere lokale economie. De stad werkt aan een nieuw commercieel plan voor het centrum, in overleg met handelaars en eigenaars, om leegstand tegen te gaan en de stadskern aantrekkelijk te houden. Daarnaast blijft toerisme een speerpunt, met verdere investeringen in het GlazenHuis en Visit Lommel. Volgens het stadsbestuur zorgen die voor extra dynamiek en bezoekers. Ook bedrijventerreinen krijgen aandacht via parkmanagement.
De pijler Peace focust op veiligheid en handhaving. Lommel blijft inzetten op bestuurlijke handhaving en de aanpak van overlast en risicogedrag. Vanaf 2026 maakt de stad deel uit van de nieuwe politiezone Noord-Limburg, wat volgens het bestuur zorgt voor meer slagkracht. Daarnaast werkt de stad aan plannen voor een gezamenlijke veiligheidsinfrastructuur met de brandweer, al zijn timing en kosten nog niet vastgelegd.
Met Partnership wil Lommel de relatie met inwoners versterken. De stad blijft inzetten op toegankelijke en digitale dienstverlening, na eerdere vernieuwingen van website, app en loketsysteem. Participatie via Lommel Spreekt wordt structureel verankerd. Daarnaast komt er tegen 2026 een nieuwe stadsbranding ter vervanging van Lommel Pure Energy. Het stadsbestuur werkt hiermee aan de uitstraling van de stad en ziet dit als een versterking van de stadsidentiteit.
90 miljoen euro investeringen, maar ook schulden
In totaal voorziet het meerjarenplan ruim 90 miljoen euro aan investeringen, gespreid over zes jaar. Die investeringen betreffen niet alleen grote infrastructuurprojecten, maar ook verenigingen, erfgoed, sport, jeugd en cultuur. Het bestuur benadrukte herhaaldelijk dat Lommel daarbij blijft investeren in de leefkwaliteit van vandaag én morgen.
Tegelijk erkende de burgemeester dat dit financiële inspanningen vergt. De stad zal hiervoor onder meer beroep doen op leningen, de verkoop van patrimonium en een herschikking van inkomsten en uitgaven. Volgens de meerderheid blijft de financiële situatie gezond en beheersbaar.
Samen Vooruit: “Dit is geen gezonde evolutie”
Die lezing werd echter stevig betwist door Samen Vooruit. Raadslid Rita Phlippo nam uitgebreid het woord en ging diep in op de cijfers. Volgens haar toont het meerjarenplan al in 2026 een negatief exploitatiesaldo van meer dan 600.000 euro. “Dat betekent dat de stad haar dagelijkse werking niet meer kan financieren met haar jaarlijkse inkomsten. We teren dan in op reserves, en dat is een alarmsignaal,” stelde ze.
Phlippo wees erop dat de positieve cijfers in latere jaren grotendeels het gevolg zijn van hogere inkomsten, niet van lagere uitgaven. “In plaats van structureel te besparen, kiest het bestuur voor het verhogen van belastingen en retributies,” klonk het. Ze somde onder meer de verhoging van de onroerende voorheffing, duurdere waterfacturen en het wegvallen van de stedelijke tussenkomst in de afvalfactuur op.
Ook de geplande afschaffing van de belasting op drijfkracht voor bedrijven en de vervanging ervan door een nieuwe bedrijfsbelasting vanaf 2027 kreeg kritiek. “Die inkomsten worden al volledig ingeschreven, terwijl niemand vandaag weet hoe die belasting concreet zal worden uitgewerkt. Dat is budgetteren op basis van aannames,” aldus Phlippo.
Personeelskosten als breekpunt
Een terugkerend thema in de tussenkomst van Samen Vooruit was de sterke stijging van de personeelskosten. Die namen de voorbije jaren toe met 37 procent. Volgens de oppositie is daar onvoldoende bijgestuurd, ondanks eerdere waarschuwingen. Ook de uitgaven aan externe consultants werden daarbij in vraag gesteld.
Samen Vooruit vreest dat Lommel tegen 2031 opnieuw een schuld van meer dan 50 miljoen euro zal hebben, terwijl de financiële buffer grotendeels is uitgeput. “Na zes jaar hogere belastingen en stijgende schulden blijft er nauwelijks ruimte over om onverwachte kosten op te vangen,” waarschuwde Phlippo. Bovendien merkt ze op dat het plan volgens haar onvoldoende inzet op belangrijke maatschappelijke noden, waaronder nieuwe kinderopvanginitiatieven, een sociale campus en een samenhangend parkeerbeleid.
Meerderheid verdedigt koers
De meerderheidspartij CD&V verdedigde het plan als een evenwicht tussen ambitie en realisme. In een persreactie benadrukte CD&V dat Lommel met dit meerjarenplan resoluut investeert in mensen, buurten en verenigingen en het bouwen aan een duurzame toekomst, zonder de gemeentelijke belastingen te verhogen. Het bestuur kiest resoluut voor een warm, zorgzaam en toekomstgericht beleid met keuzes waarvan de impact zichtbaar en voelbaar zal zijn voor elke Lommelaar. Het stadsbestuur blijft zo trouw aan haar kernwaarden: verantwoordelijkheid, solidariteit en zorg voor mens en samenleving.
Volgens het bestuur zijn de investeringen noodzakelijk om Lommel leefbaar, veilig en aantrekkelijk te houden. “Niet investeren is ook een keuze, en vaak een duurdere op lange termijn,” klonk het tijdens het debat.
Het meerjarenplan werd uiteindelijk goedgekeurd meerderheid tegen oppositie. Het is hiermee duidelijk dat het meerjarenplan de politieke lijnen voor de komende legislatuur scherp heeft gesteld.
Reactie plaatsen
Reacties