Buurthuis De Kom zat vrijdagavond goed vol voor een nieuwe editie van 'De tijd van toen'. De Seniorenraad Lommel trakteerde de aanwezigen samen met het wijkteam Kolonie op een nostalgische reis langs de Lommelse gehuchten, met oude foto's, boeiende verhalen en heel wat herkenbare herinneringen. Een denkbeeldige fietstocht voerde het publiek langs verdwenen gebouwen, bekende cafés, historische gebeurtenissen en het dagelijkse leven van vroeger.
De avond begon met het gezamenlijk zingen van 'Vroeger was het zoveel beter', waarna Luc Maes iedereen verwelkomde. Vervolgens namen Mark De Vroede, Toon Vanduffel en Jeannine Roosen (grote foto) het publiek mee op een fietstocht door het Lommel van weleer. Oude foto's werden naast hedendaagse beelden gelegd, waardoor de veranderingen soms bijzonder groot bleken. Maar het waren vooral de verhalen achter die beelden die de herinneringen losmaakten. Ook de aanwezigen mochten regelmatig hun eigen anekdotes en belevenissen delen.
Van de Watering tot Joe's Bridge
De tocht begon in Lommel-Kolonie, waar de ontginning van de woeste gronden, de aanleg van het kanaal en de ontwikkeling van de Watering aan bod kwamen. Ook het leven aan de Nederlandse grens, de douaniers en de vele Lommelaren die vroeger in Nederland gingen werken, kregen aandacht. Vooral de verhalen over het zwemmen in de Watering riepen heel wat herinneringen op. Verschillende aanwezigen wisten nog hoe ze er als kind in het water sprongen, soms zelfs vanaf een bruggetje.
In Lommel-Barrier werd uitgelegd waar de naam van het gehucht vandaan komt. Ooit moesten reizigers er tol betalen en vonden ze er een herberg en afspanning. Ook de Tweede Wereldoorlog kreeg uitgebreid aandacht, met de gevechten aan Brug 9, de bevrijding in september 1944 en de belangrijke rol van Joe's Bridge bij Operatie Market Garden. Gelukkig waren er ook luchtigere herinneringen, onder meer aan dancing Monte Carlo, verdwenen cafés en vroegere handelszaken.
De volgende halte was Heide-Heuvel, waar de landbouwgeschiedenis, de ontwikkeling van de sportvelden en het bekende Hei's Kapelleke ter sprake kwamen. Dat kapelletje herinnerde velen aan de tijd waarin tijdens de meimaand samen de rozenkrans werd gebeden. Ook de typische driehoekige dorpspleinen en Napoleons plannen voor een kanaal tussen Maas en Schelde passeerden de revue.
In Lutlommel brachten oude foto's de brede wegen, bescheiden woningen en bomenrijen van vroeger opnieuw tot leven. De voormalige brouwerij Sevens leverde een bijzonder vermakelijke anekdote op. De brouwer zou na zijn ronde langs de cafés weleens zo diep in het glas hebben gekeken dat zijn paard hem met de kar zelf naar huis bracht. Het verhaal zorgde voor heel wat gelach. Ook Hoeve Spooren, de vroegere kerk en buurthuis De Hanekap kwamen aan bod.
Het Lommel van de kiosk, de cinema's en de buurtwinkels
In Lommel-Centrum viel er heel wat te ontdekken. Oude beelden van het Dorpsplein toonden hoe de kiosk vroeger op een andere plaats stond en hoe het gemeentehuis, de woningen en de handelszaken er destijds uitzagen. Ook de Sint-Pietersbandenkerk kreeg bijzondere aandacht, met haar oude woltoren en beiaard. Daarbij werd teruggeblikt op het belang van de schapenteelt en de wolhandel voor Lommel.
Minder vrolijk waren de herinneringen aan september 1944, toen Duitse militairen tijdens de bevrijdingsdagen inwoners gijzelden op het Kerkplein.
Maar het centrum leverde ook heel wat verhalen op over het dagelijkse leven. Cafés zoals De Kroon, de vroegere veemarkt, cinema's Vanseveren en Concordia en verdwenen winkels brachten menigeen terug naar zijn jeugd. Ook foto's van de Kerkstraat en de Kloosterstraat zorgden voor herkenning.
De verhalen over de eerste televisietoestellen en de buurtwinkels waar aankopen nog met potlood werden genoteerd, maakten duidelijk hoeveel er intussen veranderd is. Winkeliers kenden hun klanten persoonlijk en betalen kon soms gewoon later. Ook de Grote Hoef en de eeuwenoude landbouwgeschiedenis van Lommel kregen een plaats in het verhaal.
Na zoveel herinneringen was het tijd voor een pauze, met koffie en een stukje taart. Daarna stapte het publiek opnieuw op de denkbeeldige fiets.
Langs fabrieken, arbeiderswoningen en verdwenen dorpsgezichten
De tocht ging verder naar Blauwe Kei en Stevensvennen, waar het leven langs het kanaal, de zandwinning en de opkomst van de industrie werden belicht.
In Lommel-Werkplaatsen draaide een groot deel van het verhaal rond de zinkindustrie, die bepalend was voor het ontstaan en de groei van het gehucht. Naast de fabrieken kwamen ook de arbeiderswoningen, scholen en ontspanningsmogelijkheden aan bod. Het Mariapark en de paters Kapucijnen, die jarenlang een belangrijke rol speelden in het religieuze en sociale leven van Werkplaatsen, mochten daarbij niet ontbreken.
Via Heeserbergen en Balendijk ging het richting Kattenbos. Ook daar zorgden oude beelden van woningen, scholen, verenigingen en bekende plaatsen voor heel wat herkenning. De Duitse militaire begraafplaats kreeg eveneens aandacht. Uiteindelijk eindigde de fietstocht in Kerkhoven, waar de geschiedenis en ontwikkeling van het gehucht nog eens werden belicht.
Herinneringen die de foto's tot leven brachten
De drie vertellers beperkten zich niet tot historische feiten en jaartallen. Ze betrokken het publiek voortdurend bij hun verhaal. Wie een gebouw herkende, nog wist wie er vroeger woonde of een leuke anekdote kende, mocht die met de zaal delen. Dat leverde geregeld verrassende aanvullingen, herkenbare verhalen en heel wat gelach op.
Ook Erfgoed Lommel werkte mee aan de avond en zorgde onder meer voor speciaal gemaakte kaarten van de Lommelse gehuchten. De combinatie van oude en nieuwe foto's liet zien hoeveel Lommel in de loop der jaren veranderd is. Sommige gebouwen en straten waren nauwelijks nog te herkennen, terwijl andere plekken nog altijd vertrouwd aanvoelden.
De avond eindigde zoals hij begonnen was: met samenzang, ditmaal van een Lommels lied. Daarna volgde een dankwoord aan de vrijwilligers die hadden meegewerkt aan de organisatie.
Met deze druk bijgewoonde editie van 'De tijd van toen' bracht de Seniorenraad Lommel niet alleen een flink stuk lokale geschiedenis opnieuw tot leven. De avond bewees ook hoeveel verhalen er nog leven bij de Lommelaren die het allemaal zelf hebben meegemaakt.
Reactie plaatsen
Reacties