Voor jongeren die na het middelbaar verder willen studeren, ook voor Lommelse jongeren, is de keuze van een opleiding niet altijd eenvoudig. Zeker wanneer die opleiding verder van huis wordt aangeboden en dagelijks pendelen moeilijk haalbaar is, kan een studentenkot noodzakelijk zijn. Maar met de stijgende huurprijzen wordt op kot gaan voor heel wat gezinnen een dure aangelegenheid. Vlaams parlementslid en Lommels schepen Sofie Mertens (cd&v) trekt daarom aan de alarmbel. Voor het tweede jaar op rij zal Limburg geen beroep doen op Vlaamse middelen voor de bouw en renovatie van betaalbare studentenkoten.
Een kot vinden én betalen wordt moeilijker
De studentenpopulatie blijft groeien, niet alleen in de grote studentensteden, maar ook in kleinere steden. Daardoor neemt de vraag naar studentenhuisvesting toe en stijgen de huurprijzen jaar na jaar.
Uit recent onderzoek van Steunpunt Wonen blijkt dat 49 procent van de studenten op kot zit. Van de studenten die thuis blijven wonen, zou 32 procent eigenlijk liever op kot gaan. Voor maar liefst 70 procent van die groep vormt de hoge huurprijs de belangrijkste hindernis.
Ook voor Lommelse studenten kan dat een probleem zijn. Wie een opleiding wil volgen die niet in de buurt wordt aangeboden, moet soms kiezen tussen lange dagelijkse verplaatsingen en de extra kosten van een studentenkamer. Voor sommige gezinnen kan die financiële afweging zelfs mee bepalen welke opleiding haalbaar is.
Wat is een basiskot?
Om studenten uit gezinnen met een beperkt inkomen te helpen, ontwikkelde de Vlaamse regering het concept van het 'basiskot'. Dat is een eenvoudige studentenkamer zonder eigen toilet, badkamer, douche of keuken. Die voorzieningen worden gedeeld met andere studenten in gemeenschappelijke ruimtes.
Door deze formule kunnen de kamers tegen een lagere huurprijs worden aangeboden. Zo wil Vlaanderen meer jongeren de mogelijkheid geven om op kot te gaan, ook wanneer hun financiële situatie dat anders moeilijk maakt.
De Vlaamse regering lanceerde hiervoor al twee projectoproepen. In 2024 werd 100 miljoen euro vrijgemaakt voor de bouw en renovatie van dergelijke sociale studentenkoten. Alleen hogeronderwijsinstellingen die zelf koten wilden bouwen of renoveren en vervolgens verhuren, konden aanspraak maken op die middelen.
Vooral instellingen die al eigen studentenhuisvesting beheren, zoals KU Leuven en UGent, maakten van die mogelijkheid gebruik.
Limburg valt opnieuw uit de boot
Voor Limburg bleek die regeling minder geschikt. De Limburgse hogeronderwijsinstellingen UHasselt, PXL en UCLL beschikken niet over eigen studentenkoten. Bovendien geven ze al langer aan dat het bouwen en beheren van studentenhuisvesting niet tot hun kerntaken behoort.
Ook in 2026 maakte de Vlaamse regering opnieuw 100 miljoen euro vrij. Hogeronderwijsinstellingen konden van 15 tot 30 september een project indienen, maar opnieuw tekende geen enkele Limburgse instelling in.
Het gevolg is dat er ook via deze tweede oproep geen bijkomende betaalbare basiskoten in Limburg gerealiseerd zullen worden. Dat blijkt uit informatie die cd&v opvroeg.
"Voor veel jongeren kan een basiskot het verschil maken tussen studeren en niet studeren. Daarom is het belangrijk dat deze basiskoten er komen in heel Vlaanderen, ook in Limburg", zegt Sofie Mertens.
Waarom mogen woonmaatschappijen niet meedoen?
Volgens Mertens zit het probleem vooral in de voorwaarden van de Vlaamse projectoproepen. Woonmaatschappijen kunnen wel sociale studentenkoten bouwen, maar mogen niet zelf intekenen op deze Vlaamse steunmaatregelen.
En net daar wil cd&v verandering in brengen.
"Hogeronderwijsinstellingen zeggen terecht dat het bouwen van studentenkoten niet tot hun kerntaak behoort. Dat is nu net wél de kerntaak van woonmaatschappijen, maar zij kunnen niet intekenen. Dat is totaal niet logisch", stelt Mertens.
Ze pleit ervoor om toekomstige projectoproepen ook open te stellen voor woonmaatschappijen en hen de mogelijkheid te geven om zelf sociale studentenkoten te bouwen, te beheren en te verhuren.
Op die manier zouden ook in Limburg betaalbare studentenkamers kunnen worden gerealiseerd, zonder dat hogescholen en universiteiten zelf als bouwheer en verhuurder moeten optreden.
Studiekeuze mag niet afhangen van de prijs van een kot
Voor Mertens gaat het uiteindelijk om gelijke onderwijskansen. Jongeren moeten volgens haar de opleiding kunnen kiezen die het best bij hen past, ongeacht het inkomen van hun ouders of de afstand tot hun woonplaats.
"Voor cd&v is het belangrijk dat elke student de kans krijgt om de opleiding van zijn of haar keuze te volgen, ongeacht de financiële situatie. Wanneer een opleiding te ver van de woonplaats wordt aangeboden om dagelijks te pendelen, mag de kostprijs van een studentenkot geen drempel vormen om die opleiding te volgen", benadrukt ze.
Met haar voorstel wil Mertens ervoor zorgen dat ook Limburgse studenten, en jongeren uit andere Vlaamse provincies die in Limburg willen studeren, toegang krijgen tot betaalbare studentenhuisvesting.
Voor Lommelse jongeren die binnenkort hun studiekeuze moeten maken, is dat geen onbelangrijk onderwerp. Want een opleiding kiezen is één zaak, ze ook financieel kunnen waarmaken is minstens even belangrijk.
(Illustratief beeld Pexels - Alexander F Ungerer)
Reactie plaatsen
Reacties