Kettingreactie
Kettingreactie is een reeks gesprekken met mensen die, elk op hun eigen manier, mee het verhaal van Lommel schrijven. Mensen – bekend of iets minder bekend – die iets betekenen in Lommel. In elk interview beantwoorden zij een relatief vaste reeks vragen over hun leven, hun drijfveren en wat hen beweegt. Niet om snelle antwoorden te krijgen, maar om stil te staan bij wie iemand is achter zijn of haar rol. Aan het einde van elk gesprek kiest de geïnterviewde zelf de volgende persoon. Zo ontstaat er een ketting van verhalen, waarin mensen elkaar doorgeven, elkaar verbinden en telkens een nieuw perspectief toevoegen.
Na burgemeester Bob Nijs is pater Maurits de tweede schakel in onze reeks. Een gesprek met hem voert ons van zijn jeugd in een warm gezin naar zijn keuze voor het klooster, zijn studies in Zwitserland en Leuven en uiteindelijk Lommel, waar hij inmiddels al 57 jaar woont. Zelf omschrijft hij zich in drie woorden als optimist, sociaal en eenvoudig. En eigenlijk loopt die eerste omschrijving als een rode draad door het hele gesprek.
Hoe zou u zichzelf omschrijven in 3 woorden, wat maken die eigenschappen typerend voor u als persoon en als pater?
"Als ik mezelf in drie woorden moet omschrijven, kies ik voor optimist, sociaal en eenvoud. Dat optimisme is misschien soms zelfs een beetje naïef. Ik probeer gemakkelijk het positieve te zien en denk vaak: het komt wel goed.
Het sociale en eenvoudige heb ik vooral van thuis uit meegekregen. We waren met vier kinderen. Mijn vader werkte in een fabriek in Kwaadmechelen en mijn moeder deed het huishouden. Luxe hadden we niet, maar we hadden het goed en de deur stond altijd open. Het was bij ons een beetje een zoete inval.
Ook de jeugdbeweging heeft mij sterk gevormd. Vanaf mijn zevende was ik erbij en mijn eerste kamp was zelfs hier in Kattenbos. Ik ben eigenlijk altijd bij de jeugdbeweging gebleven, ook toen ik later priester werd. Daarnaast waren er de voetbal en de fanfare. En er was een kapelaan die heel actief was met jongeren. Hij heeft mij nooit gezegd dat ik naar het klooster moest gaan, maar de manier waarop hij zich voor mensen inzette, heeft wel iets in mij wakker gemaakt."
Als kind heeft Iedereen dromen. Welke toekomst zag u als jongen voor zich? In hoeverre wijkt uw leven vandaag daarvan af?
"Eigenlijk heb ik nooit echt een andere toekomst voor ogen gehad. Mijn zus vertelde later dat ik als kind al graag mis speelde. Ik was de oudste en zij was drie jaar jonger. Ik speelde priester en zij moest de mis dienen. Als hostie gebruikten we een klontje suiker – en ik mocht er van haar niet op bijten. Dat zat er dus blijkbaar al vroeg een beetje in.
Maar een spectaculaire roeping heb ik nooit gehad. Geen verschijning of bijzondere gebeurtenis waarbij iemand zei: jij moet pater worden. Het is heel geleidelijk gegroeid.
Mijn omgeving heeft daar zeker een rol in gespeeld. Als ik in een ander gezin of op een andere plaats was opgegroeid, was mijn leven misschien helemaal anders verlopen. Soms ontmoet je op het juiste moment bepaalde mensen en sturen die je mee in een richting.
Na mijn lagere school ben ik in Kattenbos naar het internaat gegaan, samen met een buurjongen. Dat was gewoonweg gemakkelijk omdat mijn ouders geen auto hadden. Op een bepaald moment moest je daar ook nadenken over wat je het volgende jaar zou doen, en ik zei eigenlijk gewoon dat ik naar het klooster wilde."
Welke waarden en levenslessen hebt u van thuis uit meegekregen en hoe dragen die uw roeping en uw werk vandaag?
"We hebben thuis nooit armoede gekend, maar er was ook geen luxe. Met vier kinderen moest je rekening houden met elkaar. Dat is misschien wel de belangrijkste les die ik heb meegekregen: delen en rekening houden met anderen.
Ik herinner me dat we eens een groot stuk chocolade kregen. Dat werd verdeeld en ieder kreeg zijn stukje. Op zo'n moment denk je daar niet bij na, maar later besef je wat je daaruit geleerd hebt.
We maakten natuurlijk ook ruzie, maar uiteindelijk bleef die verbondenheid, en dat warme nest is altijd gebleven. Mijn broers, mijn zus en ik komen nog regelmatig samen en ook de volgende generaties hebben dat familiegevoel. We hadden thuis misschien niet veel overschot, maar we hadden elkaar. Uiteindelijk is dat veel belangrijker."
Lees verder onder de foto
Wanneer voelde u voor het eerst dat u misschien voor het religieuze leven bestemd was? Was dat een zacht voortschrijdend inzicht of een eerder onverwachte wending?
"Het was absoluut een geleidelijk proces. Er was geen moment waarop ik plots een stem hoorde of een spectaculaire ervaring had. Het waren vooral de mensen en de omgeving waarin ik opgroeide.
Op een bepaald moment moest ik gewoon een keuze maken. Van de jongens met wie ik samen was, gingen de meesten verder studeren. Uiteindelijk waren we met twee die naar het klooster gingen. Ik kan dus niet zeggen: op die bepaalde dag wist ik het. Het is gegroeid."
Was het voor u meteen duidelijk dat uw pater zou worden. Of hebt u onderweg ook getwijfeld? Wat gaf uiteindelijk de doorslag?
"Echt grote twijfels heb ik nooit gehad. De opleiding was nochtans lang: twee jaar noviciaat in Bitsingen, twee jaar filosofie in Fribourg in Zwitserland, een jaar militaire dienst en daarna nog drie jaar theologie in Leuven.
In Zwitserland kregen we les in het Latijn en het Frans. Het was dus een lange weg, maar ik heb nooit zo'n echte crisis gehad waarbij ik dacht: ga ik dit wel blijven doen? De keuze voor het religieuze leven was voor mij dus vrij vanzelfsprekend geworden."
Waar en wanneer bent u tot priester gewijd?
"Ik ben op 29 juni 1969 tot priester gewijd, bij ons thuis in Kwaadmechelen. Een kapelaan die later pastoor is geworden, vond het belangrijk dat mijn wijding in de parochie zou plaatsvinden.
Ik herinner me die dag nog goed. Maar eigenlijk zie ik een priesterwijding niet als het einde van een keuze. Het is eerder het begin ervan."
Herinnert zich het moment waarop u definitief voor uw roeping koos. Wat ging er toen door u heen?
"Ik dacht gewoon: ik kies hiervoor. Maar daarna begint het pas.
Het is een beetje zoals bij een huwelijk. Je spreekt een belofte uit, maar vervolgens moet je die keuze iedere dag opnieuw proberen waar te maken. Er zijn goede en kwade dagen. Soms lukt het goed en soms wat minder. Dat geldt voor een religieus leven net zo goed als voor een huwelijk of een ander engagement."
Wat vindt u het mooiste aan uw roeping? En welke aspecten zijn uitdagender of vragen het meeste van u?
"Het mooiste vind ik dat mijn roeping mij kansen heeft gegeven die ik anders waarschijnlijk nooit gekregen zou hebben. Ik heb in Zwitserland en Leuven kunnen studeren, veel kunnen reizen, andere culturen leren kennen en vooral ontzettend veel mensen ontmoet.
Ook in Lommel heb ik enorm veel geluk gehad. Op de Balendijk, een toen nog heel jonge wijk, heb ik bijna vijftig jaar geleden mee iets mogen opbouwen en met heel veel goede mensen samengewerkt. Mensen die ik vroeger kende, kom ik soms jaren later opnieuw tegen. Ook oud-leerlingen spreken me nog aan: ‘Weet je nog, uit die tijd?’ Dat doet plezier.
Er zijn natuurlijk moeilijke momenten geweest. Een roeping betekent niet dat alles vanzelf gaat. Maar als ik terugkijk, overheerst toch vooral de dankbaarheid om alle kansen en ontmoetingen."
U bent al jaren actief in Kattenbos en Lommel. Hoe hebt u hier uw plek gevonden? Wat raakt of inspireert u in deze gemeenschap?
"Dat verhaal begon op 31 augustus 1969, toen ik hier aankwam. En eigenlijk wilde ik helemaal niet naar Lommel.
In Brussel had ik kennisgemaakt met een nieuw project rond stadspastoraal in de buurt van de Beurs. Midden in de stad met mensen werken: dat sprak mij enorm aan. Maar toen onze provinciaal vroeg wat we het volgende jaar zouden doen, had hij andere plannen. Mijn kameraad Jef kon naar Burundi en voor mij was er Lommel, waar iemand nodig was om leerlingen in het internaat te begeleiden.
Jef zei: ‘Ik naar Afrika? Ik denk er niet aan!’ En ik: ‘Naar Lommel? Nooit van mijn leven!’
Uiteindelijk ging Jef toch naar Afrika en bleef daar meer dan vijftig jaar. En ik kwam naar Lommel. Achteraf bekeken was dat een van de beste toevalligheden uit mijn leven. Ik ben hier nu 57 jaar. Dat zegt genoeg."
Welke ontmoetingen of gebeurtenissen in Lommel zijn u bijzonder bijgebleven?
"Er zijn er heel veel, maar ik denk bijvoorbeeld aan de gezinsvieringen op de Balendijk. Daar zijn we ongeveer 33 jaar geleden mee begonnen. Uiteindelijk moeten dat er zowat 220 geweest zijn. Jammer dat de kerk nu gesloten is.
Sommige vieringen zaten stampvol, en niet alleen met kinderen van de Balendijk. Ik herinner me een oudere vrouw die achteraf naar me toe kwam en zei hoe blij ze was dat ze erbij was geweest. Zoiets blijft hangen.
Als priester kun je denken dat vooral jouw woorden belangrijk zijn, terwijl mensen soms iets heel anders uit een viering meenemen. Vaak zijn het juist de eenvoudige dingen die het meeste betekenen."
Is er een plek in Kattenbos of in Lommel waar u tot rust komt, bidt of inspiratie vindt? Dat kan ook gewoon hier in de tuin zijn.
"Ik ga ongeveer één keer per week naar de Sint-Pietersbandenkerk in het centrum. Zeker nu er zoveel vernieuwd is, vind ik dat een heel mooie plek. De glasramen, de schilderijen, het schilderwerk... Er straalt rust uit.
Maar hier in Kattenbos is het natuurlijk ook zalig. We hebben ruimte en groen. En ik fiets heel graag. Gewoon onderweg zijn, rondkijken en mensen tegenkomen: ook daarin vind ik rust."
Wordt vervolgd…
Van een jeugd in Kwaadmechelen tot een roeping die geleidelijk groeide, en van ‘Naar Lommel? Nooit van mijn leven!’ tot 57 jaar in dezelfde stad: in dit eerste deel legde pater Maurits een flink stuk van zijn levensweg af. In het tweede deel kijken we binnen in de gemeenschap waar hij vandaag nog altijd woont. Hoe leef je samen met zes oudere paters, hoe ziet een gewone dag eruit en hoe belangrijk is een goede gezondheid? Daarna wordt zijn wereld opnieuw een heel stuk groter, wanneer pater Maurits vertelt over zijn negentien jaar als provinciaal en de vele plaatsen en mensen die daardoor op zijn pad kwamen.
Reactie plaatsen
Reacties