“Er valt niets meer te beleven in het centrum, dus ga ik er niet meer shoppen.” Het was maandenlang de vaste openingszin van onze reeks over de handelaars in het Lommelse stadscentrum. Na 49 verhalen zit die reeks erop. We ontmoetten 49 gedreven ondernemers, elk met hun eigen zaak, geschiedenis en passie. Eén van die zaken is ondertussen gesloten en een andere sluit binnenkort de deuren. Dat het centrum voor uitdagingen staat, valt dus niet te ontkennen. Maar net nu onze reeks eindigt, begint voor iemand anders het werk pas echt: Cindy Daems is sinds kort de nieuwe centrummanager van Lommel.
Daems begon in augustus en gebruikte die eerste weken vooral om zich in te lezen en haar nieuwe opdracht voor te bereiden. Vanaf september trekt ze zelf het centrum in om kennis te maken met handelaars en andere ondernemers. Veel gezichten kent ze al, maar nog niet vanuit haar nieuwe rol.
Die rol is bovendien nieuw binnen de stadsorganisatie. Lommel werkte in het verleden al tijdelijk met centrummanagers en externe begeleiding, maar Daems is de eerste centrummanager die voltijds in dienst is van de stad. Dit toont dat de stad er een prioriteit van maakt en moet voor continuïteit zorgen, en vooral de mogelijkheid bieden om op langere termijn strategisch te werken.
Geen toverstokje
Want een toverstokje heeft ook een centrummanager niet. De leegstand die zo vaak ter sprake komt wanneer het over het Lommelse centrum gaat, zal niet in enkele maanden verdwijnen. Bovendien is leegstand allerminst een typisch Lommels probleem: ook heel wat andere steden en gemeenten zoeken naar manieren om hun handelscentrum aantrekkelijk en bedrijvig te houden. Volgens Daems is leegstand bovendien eerder een symptoom dan een probleem dat op zichzelf staat. Huurprijzen spelen mee, maar ook bereikbaarheid, veranderend koopgedrag, de aantrekkelijkheid van de omgeving en de concurrentie van e-commerce.
Ze beseft dan ook dat niet alles wat ze de komende maanden doet meteen zichtbaar zal zijn. Achter de schermen wacht heel wat werk, onder meer rond de nieuwe detailhandelsvisie en de koppeling met ruimtelijke ordening en vergunningen. Dat zijn trajecten waarvan de effecten soms pas veel later merkbaar worden. Tegelijk wil ze ook zoeken naar kleinere ingrepen en acties die op korte termijn al iets kunnen veranderen.
Daems ziet zichzelf daarbij vooral in een regierol. Een aantrekkelijk en bedrijvig centrum maken is niet de taak van één persoon, en evenmin uitsluitend die van de stad, de handelaars of de pandeigenaars. De verschillende partijen moeten elkaar vinden en samenwerken. En volgens haar is die bereidheid er ook: heel wat mensen hebben het goed voor met het centrum en willen eraan meewerken.
Meer dan alleen winkels
Daarom spreekt Daems liever over een bedrijvige kern dan uitsluitend over een winkelcentrum. Winkels en horeca blijven belangrijk, maar ook dienstverlening, vrije tijd en wonen hebben er hun plaats. Die verwevenheid van functies wordt volgens haar alsmaar belangrijker.
De consument is immers veranderd. Vroeger trok je naar het centrum omdat je iets nodig had en ging je daarvoor naar een winkel. Vandaag wordt veel online gekocht en wil de consument snel kunnen kiezen. Wie nog naar een stadscentrum komt, verwacht er meer dan alleen winkels. Ook aangenaam verblijven, iets eten of drinken, mensen ontmoeten en andere activiteiten spelen mee.
Tegelijk wil de stad blijven inzetten op handel. Daarbij mag er volgens Daems ook ruimte zijn voor meer originaliteit. Ketens hebben zeker hun plaats en zorgen ervoor dat Lommelaars voor bepaalde aankopen niet altijd naar een andere stad moeten. Maar daarnaast wil ze ook kansen creëren voor zelfstandige ondernemers en nieuwe concepten. Vooral voor starters is ondernemen vandaag niet evident. Daarom wordt bekeken hoe ondernemers in bepaalde segmenten extra ondersteund kunnen worden en hoe op termijn nieuwe startersconcepten kunnen ontstaan.
(Lees verder onder de foto)
Weten wat er achter elke gevel gebeurt
Een van de eerste praktische opdrachten is verrassend fundamenteel: precies weten welke zaken en panden er in het centrum zijn en wat ermee gebeurt. Daems werkt daarom aan een dynamische databank waarin de panden worden opgevolgd. Welke zaak zit waar? Waar is er leegstand? Waar komt binnenkort misschien een pand vrij?
Daar moeten uiteindelijk ook pandfiches uit voortkomen. Zo kan veel gerichter worden bekeken wat met een leegstaand pand mogelijk is en welk type ondernemer er eventueel zou kunnen passen. Daems wil daarbij graag de verbinding maken tussen eigenaars en mogelijke nieuwe gebruikers.
Ook met pandeigenaars wil ze daarom één op één in gesprek gaan, in eerste instantie vooral met eigenaars van leegstaande panden. Wat zijn hun plannen? Kan een pand opnieuw worden geactiveerd? Is een tijdelijke invulling mogelijk? Kan er in afwachting van een nieuwe huurder bijvoorbeeld met een pop-up worden gewerkt? Zelfs een leegstaande etalage tijdelijk een andere invulling geven, kan al helpen om een straat een verzorgder en levendiger uitzicht te geven.
De leegstandsheffing die de stad kent, ziet Daems daarbij eerder als een laatste middel. Eerst wil ze vooral het gesprek aangaan en zoeken naar mogelijkheden om een pand opnieuw te activeren.
Aanspreekpunt voor handelaars én starters
Ook voor bestaande handelaars wil Daems een toegankelijk aanspreekpunt worden. Ondernemers hebben volgens haar niet alleen nood aan promotie van het stadscentrum. Ze zoeken soms ook ondersteuning, iemand bij wie ze terechtkunnen met een vraag of probleem en iemand die hen verder kan helpen binnen de stadsorganisatie.
Dat geldt zeker voor starters. Wie morgen met het idee rondloopt om in Lommel een zaak te beginnen, moet gemakkelijker kunnen ontdekken waar hij of zij terechtkan en welke ondersteuning mogelijk is. Ook de stedelijke website wordt daarvoor aangepast.
Daems wil de drempel bewust laag houden. Ondernemers zullen online een afspraak met haar kunnen maken en ze wil zelf zoveel mogelijk aanwezig zijn in het centrum. Op termijn denkt ze zelfs aan een open inloopmoment, zodat mensen niet altijd zelf hun weg door de stadsdiensten hoeven te zoeken.
‘Ondernemer in kansen’
Voor Daems betekent haar nieuwe functie een behoorlijke verandering. Ze werkt al 26 jaar voor de stad en bouwde onder meer heel wat ervaring op binnen De Adelberg. Toch voelt de overstap voor haar niet zo vreemd aan.
Ze omschrijft zichzelf weliswaar als ambtenaar, maar tegelijk ook als “een ondernemer in kansen en een creatieve denker”. Net die houding wil ze meenemen naar het centrum: mogelijkheden zien, mensen en ideeën met elkaar verbinden en haar netwerk inzetten om zaken in beweging te krijgen.
Dat ze aan een eenvoudige opdracht begint, maakt ze zichzelf niet wijs. Sinds haar aanstelling kreeg ze niet alleen vaak ‘succes’, maar ook geregeld ‘sterkte’ toegewenst. Zelf kiest ze ervoor om vooral naar de mogelijkheden te kijken. Ze krijgt naar eigen zeggen juist energie van de opdracht en gelooft dat een combinatie van een langetermijnvisie en concrete acties veel kan opleveren.
49 verhalen, maar nog lang niet iedereen
En precies daar sluit haar verhaal mooi aan bij wat wij de voorbije maanden zelf zagen. Onze reeks leverde 49 portretten op, maar vooral 49 verhalen van mensen die iedere dag opnieuw hun zaak openen en proberen het verschil te maken. Daems las de reeks met plezier. Ze zag er veel passie en gedrevenheid in terug, iets wat ze ook zelf merkt wanneer ze met ondernemers praat.
Met die 49 verhalen – de eerste 17 verschenen nog in Internetgazet Lommel - hebben we trouwens nog lang niet alle zaken in het centrum aan bod laten komen. Er zijn nog heel wat andere zelfstandige winkels, maar ook ketens, cafés en restaurants die niet in onze reeks verschenen. Iedereen bezoeken en zijn verhaal brengen, zou haast een onmogelijke opdracht zijn geweest.
De reeks was dan ook nooit bedoeld als een volledige inventaris van het Lommelse handelscentrum. We wilden vooral laten zien wie er achter een aantal van die gevels zit. Want achter een winkelraam schuilt soms een familiegeschiedenis van tientallen jaren, soms een ondernemer die nog maar pas de sprong heeft gewaagd en soms iemand die van een passie zijn beroep heeft gemaakt. Die verhalen wilden we vertellen.
Koop ook eens Lommels
En aan het einde van die reeks heeft de nieuwe centrummanager zelf nog een oproep. Wie wil dat lokaal ondernemerschap blijft bestaan, kan daar als consument ook zelf een stukje aan bijdragen.
Online kopen en lokaal kopen hoeven daarbij zelfs geen tegenpolen te zijn. Ook Lommelse ondernemers hebben webshops. Maar wie de kans heeft, kan evengoed eens binnenlopen in een lokale zaak. Daar staat nog iemand tegenover je, krijg je persoonlijk advies en word je geholpen wanneer er achteraf iets niet helemaal goed blijkt te zijn of je iets wil ruilen.
Dat persoonlijke contact en die service zijn volgens Daems troeven die lokale ondernemers mogen uitspelen. Haar boodschap is dan ook eenvoudig: steun het lokale ondernemerschap, zowel online als in de winkel.
Na 49 handelaars trekken wij dus een streep onder deze reeks. Niet omdat daarmee alles over het Lommelse centrum verteld is. Integendeel. Er staan nog altijd panden leeg, zaken verdwijnen en ondernemen in een stadscentrum is vandaag allesbehalve eenvoudig. Dat hebben we in onze reeks evenmin willen verbergen.
Maar tegenover die lege etalages staan ook heel wat deuren die iedere ochtend nog wél opengaan. Achter die deuren ontmoetten wij de voorbije maanden tientallen mensen die blijven ondernemen, investeren en proberen klanten naar het centrum te halen. En het waren er, zoals gezegd, nog lang niet allemaal. Wie dus na 49 verhalen nog beweert dat er niets meer leeft in het centrum, heeft duidelijk niet goed gekeken.
Voor Cindy Daems begint het verhaal ondertussen pas. Ze beseft dat er veel werk wacht, een deel zichtbaar en een groot deel achter de schermen. Maar ze twijfelt niet aan haar keuze en ziet vooral mogelijkheden. Of, zoals ze het treffend over zichzelf zegt: een ondernemer in kansen en een creatieve denker.
Misschien is dat, na 49 verhalen over mensen die precies hetzelfde proberen te doen, wel de passende manier om deze reeks af te sluiten.
Ook wij wensen Cindy Daems veel succes in haar nieuwe rol als centrummanager!
Ben je ondernemer, starter, pandeigenaar en heb je een vraag, idee of bedenking voor Cindy Daems? Dan kan je haar via email bereiken op cindy.daems@lommel.be.
Reactie plaatsen
Reacties