Lommel stond vandaag stil bij de bevrijding van de stad, 82 jaar geleden. Op verschillende plaatsen werden oorlogsslachtoffers herdacht en bloemen neergelegd. De herdenkingsdag trok van Kolonie en Kerkhoven naar Lommel-Werkplaatsen en eindigde aan Joe’s Bridge. Daar kregen dit jaar ook vijf Nederlandse slachtoffers uit Valkenswaard een bijzondere plaats in de herdenking, in aanwezigheid van hun families en burgemeester Corine van Overdijk van Valkenswaard. (Foto's Jacky Geboers en Chris Bosmans)
De herdenkingsdag begon in de vroege namiddag met twee afzonderlijke plechtigheden in Kolonie en Kerkhoven. Vertegenwoordigers van Stad Lommel en de Nationale Strijdersbond legden er bloemen neer, waarna de delegaties samenkwamen op de begraafplaats van Lommel-Werkplaatsen. Ook daar werden de oorlogsslachtoffers herdacht.
Even later volgde in Werkplaatsen in de gietende regen een afzonderlijke plechtigheid voor Martinus Van Gurp. De jonge verzetsman werd op 11 september 1944 neergeschoten nadat hij de vijand op een dwaalspoor had gebracht. Ook leden van zijn familie woonden vandaag de herdenking bij. “82 jaar later kunnen wij zijn leven niet terugbrengen. Maar we kunnen wel zijn naam blijven noemen”, verwoordde schepen Peter Vanderkrieken het later aan Joe’s Bridge.
Daar vond om 15 uur het centrale gedeelte van de herdenkingsdag plaats. Joe’s Bridge speelde in september 1944 een belangrijke rol bij de bevrijding. Op 10 september veroverden de Irish Guards onder leiding van luitenant-kolonel John Ormsby Evelyn Vandeleur de brug over het Kanaal Bocholt-Herentals. De brug kreeg vervolgens de naam Joe’s Bridge, naar de initialen J.O.E. van de Britse commandant. Een week later werd ze het vertrekpunt voor het grondoffensief van Operatie Market Garden, het plan van de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery.
NSB-voorzitter Freddy Lepoutre stond in zijn toespraak stil bij de hevige gevechten die hier in september 1944 werden geleverd en bij de vele militairen die hun leven gaven. Ook vertegenwoordigers van het Militair Commando Provincie Limburg en het Rode Kruis woonden de plechtigheid bij. Lepoutre trok daarbij de lijn door naar vandaag en wees erop dat vrede ook 82 jaar later allerminst vanzelfsprekend is.
Maar de bevrijding bracht in Lommel niet alleen vrijheid. Ook het verhaal van de familie Emmers maakte vandaag opnieuw duidelijk welke menselijke tol de oorlog eiste. In de laatste dagen voor de bevrijding zochten zeventien mensen bescherming in een schuilkelder bij Toine Van Endert. Een Duitse tank reed over de schuilplaats, waarbij twaalf mensen omkwamen. Onder hen waren Frans Emmers en zijn zes kinderen Lies, Mia, Bella, Bertha, Marcel en Ietske. Hun naam leeft vandaag onder meer voort in de Emmersstraat.
Een bijzonder moment volgde met de herdenking van vijf mannen uit Valkenswaard: Toon Damen, Hein Kamp, Gerard Meurkens, Bertus Visser en Goswin Wolffs. Zij kwamen op 12 oktober 1944, enkele weken na de bevrijding, om het leven bij een ongeval met achtergebleven Duits oorlogstuig terwijl ze werkzaamheden uitvoerden aan de brug.
Voor het eerst kregen ook hun families nadrukkelijk een plaats in de Lommelse herdenking. Samen met burgemeester Corine van Overdijk waren zij zondag aan Joe’s Bridge aanwezig. “Onze geschiedenis kent geen grenzen. Het verdriet van die families kende geen grens. En ook onze herinnering kent geen grens”, klonk het. Lommel en Valkenswaard legden samen met de Nationale Strijdersbond bloemen neer.
Ook mensen die zich jarenlang inzetten om die herinnering levend te houden, werden niet vergeten. Leden van de voormalige werkgroep die in 1985 mee de schouders zette onder de herdenkingsplechtigheden in Lommel-Barrier werden bedankt voor hun engagement.
Voor Philomène Driezen was er bovendien een bijzondere onderscheiding. De partner van NSB-voorzitter Freddy Lepoutre zet zich al jarenlang mee in voor het eren en herdenken van oorlogsslachtoffers. Zij ontving zondag de Gouden Palm van het Ere-Kruis van de Nationale Strijdersbond als waardering voor die jarenlange inzet (voorlaatste foto onder).
De herdenkingsdag eindigde waar geschiedenis en symboliek elkaar raken. Joe’s Bridge werd niet alleen herinnerd als de plaats waar 82 jaar geleden werd gevochten, maar ook als een brug tussen mensen, generaties en landen. “Vrijheid is ons gegeven door hen die ons voorgingen. Vrede is onze verantwoordelijkheid tegenover hen die na ons komen”, besloot Vanderkrieken.
Na de plechtigheid aan Joe’s Bridge kwamen de aanwezigen nog samen voor een koffietafel bij De Brugwachter.
Reactie plaatsen
Reacties