Nog voor de zon goed en wel boven de horizon stond, verzamelde zondagochtend een twintigtal natuurliefhebbers aan het WateringHUIS voor de dauwwandeling van Natuurpunt Lommel. Wie zo vroeg zijn bed uitkwam, werd daarvoor rijkelijk beloond met een boeiende tocht door de Vloeiweiden, een flinke portie natuurkennis én een heerlijk ontbijt. (Foto's Lieve De Bleser)
Nog voor de wandeling begon, wachtte de deelnemers al een eerste verrassing. Iedereen kreeg een Boslandpraline van chocolatier Koen Ulenaers aangeboden, een praline waarvan de vorm verwijst naar een dauwdruppel en waarin boskruiden verwerkt zijn. Daarna namen gidsen Dirk Delchambre en Sabine Driedonkx de groep mee op ontdekkingstocht door een van de meest bijzondere natuurgebieden van Lommel.
Op zoek naar wespspinnen
Dat de natuur vaak meer prijsgeeft dan je op het eerste gezicht vermoedt, bleek al snel. Sabine daagde de deelnemers uit om een wespspin (foto 3 onder) te zoeken in het hoge gras. Eerst leek er nergens eentje te zitten, maar zodra iedereen wist waarop gelet moest worden, doken er plots tientallen op. De opvallende zwart-gele spin verraadt zich bovendien door het karakteristieke zigzagpatroon in haar web.
Onderweg werd stilgestaan bij heel wat planten en dieren. Zo kwamen onder meer de akkerwinde, de Gelderse roos, de Europese vogelkers, wilgenroosje, groene kikker en pad aan bod. Ook passeerde de groep een vroegere nestplaats van de ijsvogel, zichtbaar aan de oude nestgangen in het wortelgestel van een omgevallen boom.
Op een andere plek trok een flink aangevreten boom (foto 7 onder) alle aandacht. De dader liet zich niet zien, maar zijn sporen waren overduidelijk: de bever, die zich de jongste jaren opnieuw thuis voelt in Bosland. Ook zag de groep enkele reetjes in de verte.
Luisteren naar bomen
Een van de opvallendste momenten van de wandeling was ongetwijfeld toen de deelnemers met een stethoscoop mochten luisteren naar de sapstroom in een boom (foto 8 onder). Hoewel het midden in de zomer minder goed hoorbaar is dan in het voorjaar, konden verschillende deelnemers toch de zachte ruis van het opstijgende water opvangen.
Onderweg werd ook stilgestaan bij enkele percelen waar binnenkort geëxperimenteerd wordt met begrazing door schapen om de invasieve Japanse duizendknoop op een natuurlijke manier terug te dringen.
Verhalen met een knipoog
Dirk doorspekte de wandeling geregeld met volkse verhalen en legendes. Omdat de deelnemers door de wandeling de zondagsmis moesten missen, kregen ze volgens hem toch nog "een beetje devotie" mee.
Zo vertelde hij waarom het mannetje van de merel zwart is en het vrouwtje bruin, hoe de brandnetel aan haar brandharen kwam nadat ze het lieveheersbeestje bescherming had geboden, en waarom het vergeet-me-nietje zo heet. Ook het winterkoninkje, de kleinste vogel van onze streken, kreeg een eigen legende mee waarin het slimmer bleek dan de machtige arend.
De luchtige vertellingen zorgden onderweg regelmatig voor een lach, maar tegelijk maakten ze de wandeling ook bijzonder toegankelijk voor jong en oud.
Ernstige geschiedenis
Naast de sprookjes en volksverhalen was er ook veel aandacht voor de geschiedenis van de Wateringen. Dirk vertelde hoe het gebied zo'n 180 jaar geleden ontstond, in een periode waarin Vlaanderen geteisterd werd door hongersnood en cholera. Dankzij het uitgekiende systeem van bevloeiing – het zogenaamde "witteren", in 2023 als Immaterieel Cultureel Erfgoed door erfgoedorganisatie Unesco erkend – konden op de arme Kempense gronden toch rijke hooilanden ontstaan. Dat hooi was onder meer bestemd voor de paarden in Leopoldsburg.
Ook minder fraaie hoofdstukken uit de geschiedenis kwamen aan bod. Zo werd uitgelegd hoe afval uit onder meer Antwerpen en Brussel destijds naar Lommel werd gebracht om als meststof te dienen en hoe dat mee de ontwikkeling van de streek beïnvloedde.
Verder kregen de deelnemers uitleg over hakhoutbeheer en de zogenaamde houtstoven, eeuwenoude boomstronken die telkens opnieuw uitlopen nadat ze afgezaagd worden.
Samen op ontdekking
Natuurpunt had ook enkele originele opdrachten bedacht om de groepssfeer te bevorderen. Iedereen kreeg bij de start een briefje met een opdracht waarmee onderweg een gesprek met een onbekende moest worden aangeknoopt.
Daarnaast ontving elke deelnemer een kleurkaartje. Alleen... Dirk vergat voor de wandeling uit te leggen waarvoor dat diende. Pas achteraf bleek dat iedereen onderweg eigenlijk een natuurelement met die kleur had moeten zoeken.
Ook ging een doos mee op pad waarin deelnemers onderweg voorwerpen konden verzamelen waarvan ze zich afvroegen wat het precies was of waarvan ze vonden dat de groep er iets over moest weten.
Na afloop konden de deelnemers nog verschillende mossoorten van heel dichtbij bewonderen met een loep, waardoor een haast onzichtbare wereld plots verrassend mooi zichtbaar werd.
Smakelijk afsluiten
Na ruim drie uur wandelen schoof de groep aan voor een uitgebreid ontbijt, aangeboden door Natuurpunt Lommel. Vers brood, pistolets en croissants, yoghurt met fruit, verschillende soorten beleg, huisgemaakte confituur, een heerlijk cakeje, koffie, thee en fruitsap vormden de perfecte afsluiter van een geslaagde ochtend.
De combinatie van natuurbeleving, boeiende verhalen, geschiedenis, humor en gezelligheid maakte van deze dauwwandeling opnieuw een activiteit die duidelijk in de smaak viel. Zelfs wie normaal liever wat langer uitslaapt, zal achteraf wellicht hebben toegegeven dat vroeg opstaan soms absoluut de moeite loont.
Reactie plaatsen
Reacties