Welke grens bepaalt of je held, dader of slachtoffer bent? Met Any1, een innovatief lesprogramma voor secundair onderwijs dat podcast, animatie en klasopdrachten combineert en eind maart in première gaat bij WICO Campus in Lommel, gaan leerlingen actief op zoek naar een antwoord. Aan de hand van waargebeurde WOII-verhalen kruipen ze in het perspectief van verschillende soldaten en leren ze kritisch nadenken over morele keuzes, toen én nu.
Met persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog, afkomstig van oorlogsbegraafplaatsen in Belgisch Limburg, wil het project jongeren helpen om genuanceerder naar zowel het verleden als actuele conflicten te kijken. “Het is belangrijk dat jongeren beseffen dat morele keuzes zelden zwart-wit zijn”, zegt Tina Hendrickx van WICO Campus Lommel.
Any1 combineert een podcast met een interactief beeldverhaal als actuele aanvulling op geschiedenislessen. Leerlingen volgen dezelfde animatie op hun laptop, maar zonder dat zij het van elkaar weten horen ze via hun koptelefoon elk een ander verhaal. Zo kruipen ze in het hoofd van een Britse, Duitse of Poolse soldaat en ontdekken ze welke keuzes deze moest maken – en hoe beperkt die soms waren. Door de mens achter het uniform te leren kennen, wordt oordelen minder vanzelfsprekend.
De soldaten uit Any1 zijn géén fictie. Hun graf is te vinden op een oorlogsbegraafplaats in Belgisch Limburg. Any1 geeft hen een stem, gebaseerd op archiefdocumenten en getuigenissen, onder meer van nabestaanden, en worden tot leven gebracht via monologen, soundscapes en animatie. Ze vormen het vertrekpunt voor klasopdrachten waarbij leerlingen eerst individueel reflecteren over begrippen als heldendom, schuld en slachtofferschap, en daarna met elkaar in gesprek gaan. Zo wil Any1 niet alleen historisch inzicht vergroten, maar ook het begrip voor elkaar versterken.
Het project ontstond uit een samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse onderwijs-, erfgoed- en vredesorganisaties, met Stichting Laudio als drijvende kracht achter de artistieke en technologische uitwerking. Jongeren en leerkrachten werden nauw betrokken bij de ontwikkeling van het lesmateriaal, waardoor het sterk aansluit bij de leefwereld van vandaag.
Voor de Vlaamse versie leverden lokale partners een belangrijke bijdrage. Zo bracht vzw Over grenzen het verhaal van Hugo Triebke aan, begraven op de Duitse oorlogsbegraafplaats in Lommel. Soldaat Hugo werd gedood door zijn landgenoten in een vuurpeloton. Dat was zijn straf voor het eten van een gestolen kip. Deze monoloog is door stemacteur Thibaud Dooms ingesproken. De overige verhalen zijn gerealiseerd met hulp van Museum Liberation Garden in Leopoldsburg (de Britse soldaat Ronald Clarke, door acteur Boris van Severen) en Erfgoed Lommel (een onbekende Poolse soldaat, met acteur Alexander De Maere).
Na een succesvolle uitrol in Nederland, waar al meer dan 70 scholen met Any1 aan de slag gingen, is het programma nu aangepast met Vlaams ingesproken verhalen en nieuwe perspectieven. De première voor het Vlaamse onderwijs vindt plaats op 26 maart in Lommel. Nadien wordt het lespakket gratis beschikbaar voor scholen.
Met Any1 komen verhalen uit een oorlog die voor veel jongeren ver weg lijkt opnieuw dichtbij. Zonder grenzen op de kaart, maar met aandacht voor de mens achter het verhaal – en de moeilijke keuzes die oorlog met zich meebrengt.
Reactie plaatsen
Reacties