Een uitverkochte CC De Adelberg kreeg vanavond een energieke, scherpe en verrassend persoonlijke Hetty Helsmoortel over de vloer. Met Missie 2025 bracht de wetenschapswatcher haar inmiddels vijfde theatershow, een anderhalf uur durende rollercoaster langs de meest opvallende wetenschappelijke inzichten van het voorbije jaar. Maar dit keer ging het niet alleen over wetenschap, ook het leven zelf speelde een hoofdrol. (Foto's Chris Bosmans)
Helsmoortel nam haar publiek mee van het piepkleine tot het kosmische, van bacteriën die plastic kunnen omzetten in medicijnen tot een verdwaald brokstuk uit een ander zonnestelsel dat al miljarden jaren door het heelal reist. Dat laatste verhaal – over pas het derde interstellaire object dat ooit werd waargenomen – doet haar zo nietig voelen, en dat gevoel wist ze ook in De Adelberg feilloos over te brengen.
Helsmoortel fileerde met humor en heldere voorbeelden onze neiging om overal oorzakelijke verbanden in te zien, zoals bij hardnekkige gezondheidsclaims en complottheorieën. Ze deed dat zonder belerend te worden, maar wel met scherpe observaties en een flinke dosis zelfrelativering.
Een van de meest hoopgevende momenten van de avond was het verhaal over die piepkleine genetisch aangepaste bacteriën die PET-flessen kunnen omzetten in een grondstof voor paracetamol (grote foto). Helsmoortel vertelde dat ze daar oprecht blij van werd. Niet alleen omdat het potentieel goed nieuws is voor mens en milieu, maar ook omdat het wetenschappelijk “bijna poëzie” is.
Dat wetenschappelijke optimisme werd al snel doorspekt met satire. Zo stond Helsmoortel stil bij de zon als ultieme energiebron: een gigantische fusiecentrale die al miljarden jaren draait, gratis is en van niemand — en dus van iedereen. Net op dat moment verscheen Donald Trump letterlijk met zijn hoofd in de zon, om luid “wrong!” te roepen, een scherpe illustratie van hoe feiten en macht soms frontaal botsen en hoe noodzakelijk het is om kritisch te blijven denken, ook wanneer iemand heel zeker klinkt.
Nieuw in Missie 2025 was de uitgesproken persoonlijke laag. In 2025 werd Helsmoortel opnieuw mama, en dat sijpelde door in haar verhalen en keuzes. Terwijl ze sprak over donkere materie, klimaatrapporten en medische doorbraken, verweefde ze dat moeiteloos met het alledaagse leven: scrollende Instagram-algoritmes, huilende baby’s en de wereld die we doorgeven aan een volgende generatie. Het maakte de show warmer en menselijker dan ooit.
Ook aan zelfkritiek geen gebrek. Ter gelegenheid van vijf jaar Missie introduceerde Helsmoortel een rubriek met “gemiste kansen”: wetenschapsnieuws uit vorige jaren dat ze toen over het hoofd zag, maar te goed vond om definitief te laten liggen. Het leverde opnieuw een mix op van verbazing en gegniffel in de zaal.
Missie 2025 bleek geen droog jaaroverzicht, maar een gelaagde, geestige en hoopvolle reflectie op hoe wetenschap werkt – en waarom dat ertoe doet. Het publiek in De Adelberg ging naar huis met meer kennis, meer vragen en vooral: met het gevoel dat nieuwsgierigheid een vorm van optimisme is.
Reactie plaatsen
Reacties